ประแจ เป็นหนึ่งในเครื่องมือช่างพื้นฐานที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในงานซ่อมบำรุงและงานติดตั้งต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นงานช่างยนต์ ช่างไฟฟ้า หรือช่างประปา โดยมีหน้าที่หลักในการจับ บิด หรือขันน็อตและสกรูให้แน่นหรือคลายออก 

ประเภทของประแจที่ใช้กันทั่วไป 

ประแจมีหลายรูปแบบ ซึ่งแต่ละชนิดถูกออกแบบมาให้เหมาะสมกับลักษณะงานที่แตกต่างกัน โดยประแจที่พบเห็นบ่อยได้แก่: 

1. ประแจปากตาย (Open-End Wrench): 
มีลักษณะปลายเป็นปากเปิด ใช้สำหรับขันน็อตที่อยู่ในที่แคบ เหมาะกับการใช้งานที่ต้องการความรวดเร็ว 

2. ประแจแหวน (Box-End Wrench): 
ปลายเป็นวงแหวน มีทั้งแบบ 6 เหลี่ยมและ 12 เหลี่ยม ช่วยกระจายแรงบิดได้ดี ลดโอกาสที่น็อตจะชำรุด 

3. ประแจเลื่อน (Adjustable Wrench): 
ปากประแจสามารถปรับขนาดได้ เหมาะกับน็อตหลายขนาด จึงเป็นประแจเอนกประสงค์ที่นิยมใช้งานทั่วไป 

4. ประแจบล็อก (Socket Wrench): 
ใช้ร่วมกับลูกบล็อกหลายขนาด เหมาะสำหรับงานที่ต้องการแรงบิดสูง เช่น งานเครื่องยนต์ 

5. ประแจหกเหลี่ยม (Hex Key / Allen Wrench): 
เป็นประแจแท่งเล็ก ใช้สำหรับขันน็อตหรือสกรูหัวหกเหลี่ยม มักใช้ในงานเฟอร์นิเจอร์หรืออุปกรณ์เครื่องกล 

6. ประแจทอร์ก (Torque Wrench): 
ใช้สำหรับขันน็อตให้ได้แรงบิดตามค่าที่กำหนด เหมาะสำหรับงานที่ต้องการความแม่นยำสูง เช่น ในอุตสาหกรรมยานยนต์ 

วิธีเลือกใช้ประแจให้เหมาะสม 

การเลือกใช้ประแจให้ตรงกับลักษณะงานเป็นสิ่งสำคัญ ไม่เพียงช่วยให้งานง่ายขึ้น แต่ยังป้องกันความเสียหายต่อชิ้นงานด้วย โดยพิจารณาจาก: 

• ขนาดของน็อตหรือสกรู 

• พื้นที่ในการทำงาน (เช่น มีพื้นที่แคบหรือไม่) 

• ความต้องการแรงบิด (แรงน้อยหรือแรงมาก) 

• ความแม่นยำที่ต้องการ (เช่น ต้องการกำหนดแรงบิดแน่นอน) 

การดูแลและเก็บรักษาประแจ 

• ทำความสะอาดประแจหลังใช้งาน เพื่อป้องกันการเกิดสนิม 

• หลีกเลี่ยงการใช้ประแจผิดประเภท เช่น ใช้ประแจเลื่อนแทนประแจแหวนในการขันน็อตแน่น 

• เก็บในที่แห้ง หรือในกล่องเครื่องมืออย่างเป็นระเบียบ เพื่อยืดอายุการใช้งาน